Социальная активность и взаимодействие с окружающими через экологическое воспитание.
Экологиялық тәрбие арқылы әлеуметтік белсенділік және басқалармен өзара әрекеттесу.
Қазіргі таңда адамзат ауасын жұтып,суын ішіп отырған табиғат Ананы қорғап,аялау барша жұртқа тіршілік қамы,табиғи қажеттілік.Сондықтан да бүлдіршіндерді айналадағы табиғи ортамен үнемі қарым-қатынаста болуға үйрету, олардың ұғымдарын қалыптастыру, табиғатқа деген жанашырлыққа тәрбиелеу қазіргі балабақшадағы тәрбие ісінің өзекті тармақтарының бірі болып табылады.Табиғатпен таныстыру - балалардың танымын дамытудың басты құралдарының бірі. Балабақшадағы тәрбиенің мақсаты - табиғатты аялап,оны қамқорлыққа алып күту,табиғат жөнінде қарапайым білім бере отырып,тірі және өлі табиғаттағы құбылыстар жөнінде қарапайым ұғымдар қалыптастыру. Мұнда балалардың қоршаған орта жөніндегі ұғым түсініктерін байытатын жалпы және нақты ғылыми мәліметтер алуының маңызы зор.
Мектеп жасына дейінгі балаларының экологиялық тәрбиесі алуан түрлі ықпал ету құралдарының көмегі арқылы іске асырылады: саяхат; мұражайларға бару; мақсаттық серуен; телебағдарламалар, бейнефильмдер; табиғат туралы көркем әдебиеттер; суреттерді, фотосуреттерді, иллюстрацияларды тамашалау; музыка тыңдау; дидактикалық ойындар, мақал-мәтелдер.
Мақсаты:
Мектеп жасына дейінгі балалармен оның ішінде мектепалды тобының балаларымен жұмысымыздағы экологиялық тәрбиенің мақсаты,
Балалардың бойында табиғатқа деген оң қарым-қатынасты қалыптастыру болып табылады, табиғатты қорғаушыларды тәрбиелеу,
экологиялық білім беру, балаларды мейірімді болуға, табиғатты (жерді, суды, ауаны, флораны, фаунаны)сүюге, оның байлығына мұқият болуды білдіреді.
Міндеттері:
* Балаларды ынталандыратын жағымды адамгершілік қасиеттерді дамыту,
табиғатта, қоғамда мінез-құлық нормаларын сақтау.
* Этикалық және эстетикалық сезімдерді тәрбиелеу, табиғат құралдарымен эмоцияларды дамыту.
* Мектеп жасына дейінгі балалардағы экологиялық сипаттағы танымдық, практикалық және шығармашылық дағдыларды қалыптастыру.
Іске асыру жолдары:
* Жағдай жасау, даму ортасын экологияландыру, бағдарламалық қамтамасыз ету.
* Педагогтердің экологиялық сауаттылығын арттыру, олардың
экологиялық тәрбие саласындағы біліктілігін жетілдіру.
* Қолданылатын бағдарламаларға сәйкес балалармен жұмыс мазмұнын, нысандары мен әдістерін жаңарту.
Аймақтық енгізу (пути реализации)
* Балалардың тірі табиғатпен тікелей байланысын қамтамасыз ету,белсенді табиғатты қорғау қызметіне тарту.
* Ата-аналарға экологиялық білім беру.
Болжалды нәтиже:
- тәрбиеленушілер мен олардың ата-аналарының экологиялық мәдениетін арттыру;
- педагогикалық құндылықтарды, өзінің кәсіби тапсырмалар; білім беру процесін жақсартуға деген ұмтылыс;
- табиғат қорғаушыларды тәрбиелеу;
- тәрбиеленушілердің шығармашылық белсенділігі;
- тәрбиелеудің, оқытудың, дамытудың жаңа технологияларын енгізу.
Біздің жұмысымыздың негізгі бағыттары – заттық-дамыту ортасын балалармен және ата-аналармен өзара әрекеттесу арқылы бірлесіп құру.
Заттық дамытушы ортамен жұмыс жасай отыра, біз оның балаларға көпфункционалды, қауіпсіз – қолжетімді болуын ойластырып жасадық. Сол талаптарға сәйкес «Жұлдыз» тобымызда «Табиғат» бұрышы ұйымдастырылды. Табиғат бұрышында балалар бөлме өсімдіктерімен, жабайы және үй жануарларымен танысып, түрлі бақылаулар мен тәжірбиелер жасайды. Мысалға: құстарға арналған «Дақылдардан тоқаштар», Жаңғақ қабықтарынан құстар, тасбақалар; пластик орамалардан – керіктер, пингвиндер жасау т.с.с.
Және де топта «Кітап» бұрышы ұйымдастырылған.Бұл бұрышта балалар өз еріктерімен кітаптардағы иллюстрациялар мен тақырыптық суреттерді қарастырады.Себебі кітаптар мен энциклопедиялар экологиялық тәрбиеде тәжірбиелер мен жобалар барысында маңызды роль атқарады.
Балалармен іс-әрекеттер барысында әр-түрлі жұмыс түрлері қолданылады, солардың бірі тәжірбиелік іс-әрекеттер. Тәжірбие барысында балалар зерттеліп жатқан заттың, табиғат құбылысының (су, қар, өсімдіктердің өзгерістері) сапасымен қасиеттері жайында ой түйіп, ой қорыта алады. Тәжірбиелер жеке дара және де серуен барысындағы бақылауды қоса өткізіледі. (Мыс:Ұлпа қарларды бақылау, зерттеу, суретін салу) Ал жыл мезгілдеріне сәйкес: Желдің бағыты, мұздың еруі, кемпірқосақ, ағаштың бүршік жаруы, жапырақтардың пайда болуы т.с.с бақылаудар жүргізілді.
Жоғарыда атап өткендей экологиялық тәрбиені балалардың бойына сіңіруде, кітаптар үлкен роль атқарады , соның ішінде келесідей халық ауыз әдебиетіндегі ертегілерді балалар сүйсіне тыңдап қызығушылық танытады: «Бақша ағаштары», «Құмырсқа», «Қолғап», «Екі аяз», «Күн астындағы Күнекей қыз». Т.Тойбазарұлының «Құстар», «Қайтпай қалған қарлығаш», Ы.Алтынсаринның «Мақта қыз бен мысық» ертегілері т.б.
Экологиялық тәрбие біздерде тек серуен, тәжірбиелер барысында ғана емес ұйымдастырылған іс-әрекеттер барысында да өз орнын табуда. Атап айтсақ Математика негіздерінде: «Қанша салсаң, сонша жинайсың», «Нанның артығы болмайды», «Үйірімге қосылған құстар санын санайық», «Қысқа қашаннан бастап дайындалу керек?», «Аквариум ішіндегі балықтар тобының санын салыстыру»; Қоршаған ортамен таныстыру: «Жыл құстарының ұшу бағыттары», «Аңдар неге ұйқыға кетеді?», «Табиғат ғажайыптары», «Қыста құстар қоректенуінің ерекшеліктері», «Қардың қасиеттері»; Көркем әдебиет: «Орман дәрігері», М.Әлімбаев «Сары жапырақтар жауғанда», А.Сарбөпин «Бір қап бидай», «Қоянның үйшігі», Ә. Дүйсенбиев «Қыс», «Қоян және кірпі» т.с.с.
Және де жыл мезгілдеріне, мерекелік іс-шараларға сәйкес көрмелер ұйымдастырылып балалар мен ата-аналар үнемі бірлесе белсенді ат салысуда. Ал тәрбиешілермен бірге балалар Республикалық шығармашылық конкурстарға қатысып, жүлделі орындарға ие болды. Атап айтсақ «Бояулар құпиясы – Қыс қызығы» : Жанғали Малика,Исмагамбет Камила, Бердімұрат Арайлым,Кудьярова Дания; «********»Жанабекова Алима,Жанғали Малика;
Мектепке дейінгі жастағы балалардың жетекші іс – әрекеті-ойын болғандықтан, топта ойын технологиясы режимдік сәттерде күнделікті орын алады. Ойын барысында балалар өзара және айналасындағылармен тығыз қарым- қатынаста әлеуметтік тұрғыда дамиды. Мысалға: «Табиғи қорық», «Зообақ», «Сұлулық салоны», «Киім тігу», «Кітапхана», «Аспазшы» т.с.с.
Лексикалық тұрғыдан балалардың бойында экологиялық тәрбиені қалыптастыруға демонстрациялық материалдар, бейнероликтер көмектеседі. Мысалға: «Нан сөреге қайдан келеді?» "Адамдар табиғатты қалай қорғайды?", " Қыстайтын және қоныс аударатын құстар ", «Пингвиндер» т.с.с.
Өткізілген іс-шаралар барысында оң нәтижелер алынды
нәтижелер:
1. Оқушылардың жетістіктеріндегі оң динамика
білім беру салалары бойынша жеке жұмыс жүргізілді.
2. Ата аналар топ пен баланың өміріне белсенді қатысады
балабақша; балалар қатысатын сабақтар мен басқа да іс-шараларға қатысады.
3. Біз балаларды бәріміз бірге екенімізді түсінуге жетелей алдық және
біздің әрқайсымыз жер үшін жеке жауап береміз және әркім
оның сұлулығын сақтау және арттыру.
4. Балалар сүю, аямау керек деген қорытынды жасауға үйренді
табиғат, оған таңдану. Ол үшін қолыңыздан келгеннің бәрін жасау керек:
барлық тіршілікке деген жақсы қарым-қатынастың мысалын келтіріңіз, үнемі
баланы әсерлермен байытыңыз, ол үшін ақылды қолданыңыз
ойындар мен жеңілдіктер
5.Балаларда табиғатпен сөйлесуге және өз ойын көрсетуге деген ұмтылыс пайда болды
әр түрлі әрекеттер арқылы әсер;
6.Объектілерге саналы түрде дұрыс көзқарас қалыптасады және
табиғат құбылыстарына;
7.Балалардың экологиялық мәдениетінің бастаулары қалыптасты;
8.Балалар табиғатты қорғау бойынша практикалық білім алады;
Алдағы уақытта да экологиялық тәрбие жұмысы балалармен «»